AB Yeşil Mutabakat uyum haritası
DPP, CBAM, CSRD ve EUDR ayrı ayrı öğrenilecek regülasyonlar değil, aynı veriyi farklı biçimlerde isteyen tek bir yükümlülük ailesidir. Bu sayfa hangisinin sizi hangi kanaldan bağladığını gösterir.
AB’nin yeşil mutabakat mevzuatı ihracatçının karşısına birbirinden bağımsız kısaltmalar hâlinde çıkıyor: DPP, CBAM, CSRD, EUDR. Ayrı ayrı öğrenilmeye çalışıldığında yönetilemez görünürler. Oysa hepsi aynı soruyu soruyor: bu ürünün arkasındaki veriyi kanıtlayabiliyor musunuz?
Dört regülasyon, iki bağlanma kanalı
Yükümlülük size iki yoldan gelir ve hangisinin geçerli olduğunu ayırt etmek, önceliklendirmenin tamamıdır:
| Regülasyon | Sizi nasıl bağlar | Sonuç |
|---|---|---|
| DPP / ESPR | Doğrudan. Ürününüz kapsamdaysa pasaportsuz AB pazarına giremez. | Pazar erişimi |
| CBAM | Dolaylı ama kaçınılmaz. Yükümlü ithalatçıdır, veri sizden istenir. | Fiyat / maliyet |
| CSRD | Dolaylı. Kapsamdaki AB’li alıcınız kendi raporu için sizden veri ister. | Tedarikçi seçimi |
| EUDR | Doğrudan (ilgili emtialarda). Coğrafi konum verisi olmadan ürün AB’ye giremez. | Pazar erişimi |
Doğrudan bağlayan regülasyonlar (DPP, EUDR) bir tarih meselesidir: gün gelir, kapı kapanır. Dolaylı bağlayanlar (CBAM, CSRD) ise bir rekabet meselesidir ve baskısı resmî tarihten önce başlar — çünkü alıcınız kendi yükümlülüğü için hazırlığa sizden erken başlar.
Tam takvim
CBAM geçiş dönemi başladı
Yalnızca raporlama yükümlülüğü; mali yükümlülük yok. İthalatçı üçer aylık CBAM raporu vermeye başladı.
Batarya Tüzüğü uygulanmaya başladı
Tüzüğün genel hükümleri yürürlüğe girdi. Pasaport dâhil bazı yükümlülükler kendi takvimleriyle kademeli açılıyor.
ESPR yürürlüğe girdi
Dijital Ürün Pasaportu'nun yasal çerçevesi kuruldu. Somut ürün yükümlülükleri delege aktlarla geliyor.
ESPR ilk çalışma planı yayımlandı
Öncelikli ürün grupları belirlendi: demir-çelik, alüminyum, tekstil (hazır giyim), mobilya, lastik. Bu gruplar için delege akt hazırlığı başladı.
CBAM kesin dönem başladı
Geçiş dönemi bitti. Gömülü emisyonlar artık mali yükümlülük doğuruyor; ithalatçı CBAM sertifikası teslim etmekle yükümlü.
CBAM sertifika satışları başlıyor
2026 yılına ait yükümlülük için sertifika alımı bu tarihte açılıyor. Sertifika fiyatı AB ETS haftalık ortalamasına endeksli.
Gösterge Tarih, 2025 Omnibus I basitleştirme paketiyle değiştirilen takvime dayanıyor. Uygulama aktları netleştikçe teyit edilmeli.
Batarya Pasaportu zorunlu oluyor
LMT bataryaları, 2 kWh üzeri endüstriyel bataryalar ve elektrikli araç bataryaları AB pazarına pasaportsuz giremeyecek.
İlk CBAM beyanı son tarihi
2026 takvim yılına ait CBAM beyanı bu tarihe kadar verilecek. Gerçek tedarikçi verisi yoksa varsayılan değerler uygulanır — ve varsayılan değer pahalıdır.
Gösterge Özgün tüzükteki 31 Mayıs 2027 tarihi, 2025 Omnibus I paketiyle 30 Eylül 2027'ye taşındı. Nihai uygulama metinleriyle teyit edilmeli.
Tekstil DPP delege aktı
Hazır giyim ve tekstil için ürün-özel gereklilikler ve pasaport yükümlülüğü delege aktla belirlenecek. Taslak süreci devam ediyor.
Gösterge Delege akt henüz kabul edilmedi. Tarih, çalışma planı takvimine dayalı beklentidir — yükümlülük tarihi değildir.
Demir-çelik DPP delege aktı
Ara mal olarak demir-çelik, ESPR ilk çalışma planında öncelikli grup. Pasaport kapsamı ve veri alanları delege aktla açılacak.
Gösterge Delege akt henüz kabul edilmedi. CBAM yükümlülüğü ise çelikte hâlihazırda yürürlükte — ikisi karıştırılmamalı.
Regülasyonlar tek tek
ESPR ve Dijital Ürün Pasaportu
2024/1781 — AB’nin ürün politikası çerçeve tüzüğü. 18 Temmuz 2024’te yürürlüğe girdi. Kendi başına yükümlülük doğurmaz; ürün grubu bazında çıkan delege aktlarla açılır. Nisan 2025 çalışma planında öncelikli gruplar: demir-çelik, alüminyum, tekstil, mobilya, lastik.
Batarya Tüzüğü
2023/1542 — DPP’nin tarihi kesinleşmiş tek uygulaması. Batarya pasaportu 18 Şubat 2027’de zorunlu oluyor: LMT bataryaları, 2 kWh üzeri endüstriyel bataryalar ve elektrikli araç bataryaları için.
CBAM
2023/956 — Kesin dönem 1 Ocak 2026’da başladı. Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen kapsamda. Gömülü emisyon verisi sunmayan üreticinin ürününe varsayılan değer uygulanır.
CSRD
2022/2464 — Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması. Türkiye’deki üreticinin çoğu doğrudan kapsamda değildir; ancak kapsamdaki AB’li alıcı, kendi değer zinciri raporlaması için tedarikçilerinden veri toplamak zorundadır. Bu, sizin için bir raporlama yükümlülüğü değil, bir müşteri talebi olarak görünür.
2025’teki Omnibus I paketi ve “stop the clock” düzenlemesi, CSRD’nin ikinci ve üçüncü dalgalarını erteledi ve kapsam eşikleri hâlâ tartışılıyor. Bu sayfadaki CSRD bilgisi bu nedenle gösterge niteliğindedir; kesin kapsam için güncel metne bakılmalıdır.
EUDR
2023/1115 — Ormansızlaşmayla bağlantılı emtialar: soya, kahve, kakao, kereste, kauçuk, palm yağı ve sığır ile bunların türevleri. Ürünün üretildiği arazinin coğrafi konum verisinin sunulmasını ister. Uygulama takvimi birden çok kez ertelendiği için bu başlıktaki tarihleri güncel kaynaktan teyit etmek gerekir.
Neden hepsini tek veri tabanından çözmek gerekiyor?
Bu regülasyonlar farklı çıktı isterler ama büyük ölçüde aynı girdiyi kullanırlar:
- Tedarikçi kimliği ve tesis bilgisi — DPP, CBAM, CSRD, EUDR
- Enerji tüketimi ve kaynağı — CBAM, CSRD, DPP
- Malzeme bileşimi ve menşei — DPP, EUDR
- Üretim miktarı ve parti izlenebilirliği — hepsi
Her regülasyon için ayrı bir tedarikçi anketi göndermek üç sonuç doğurur: tedarikçi yanıt oranı düşer, aynı veri farklı formlarda çelişkili görünür ve maliyet katlanır. Tek bir veri toplama operasyonu kurup çıktıyı regülasyon başına biçimlendirmek, hem ucuz hem tutarlıdır.
Nereden başlamalı?
Kapsam taraması
Ürün gruplarınızı CN kodu düzeyinde dört regülasyona karşı tarayın. Çoğu firma birden fazla kapsamda çıkar ve bu, veri toplama planını tek seferde kurmak için gerekçedir.
Önceliklendirme
Doğrudan pazar erişimini kapatan yükümlülükler önce gelir. Ardından maliyet etkisi en büyük olan — genellikle CBAM.
Tek veri omurgası
Tedarikçi ve tesis verisini tek bir kaynakta toplayın; regülasyon başına ayrı anket göndermeyin.
Sık sorulan sorular
01Hangisiyle başlamalıyım?
Ürününüzü doğrudan pazardan çıkarabilecek olanla. Batarya üretiyorsanız cevap nettir: 18 Şubat 2027. Çelik veya alüminyum üretiyorsanız CBAM zaten yürürlüktedir ve veri bugün oluşmaktadır. Tekstildeyseniz düzenleyici tarih henüz kesin değildir; baskı büyük olasılıkla önce alıcınızdan gelecektir.
02Kapsamda olup olmadığımı nasıl anlarım?
CN kodu düzeyinde kontrol gerekir; sektör adıyla yapılan tahmin yanıltıcıdır. Aynı firmanın bazı ürünleri kapsamda, bazıları dışında olabilir.
03AB'ye doğrudan satmıyorum, sadece Türkiye'deki ihracatçıya tedarik ediyorum. Beni bağlar mı?
Hukuken hayır, pratikte evet. Yükümlü olan ihracatçı, kendi beyanı için sizden veri isteyecektir. Zincirin yukarısında olmak yükümlülükten değil, yalnızca doğrudan muhataplıktan kurtarır.
04Bu tarihler kesin mi?
Bir kısmı kesin, bir kısmı değil. Batarya pasaportu tarihi tüzük metninde yazılıdır. CBAM’ın ilk beyan tarihi ve ESPR delege aktlarının takvimi ise değişkendir. Bu sitede kesin olmayan her kayıt “gösterge” etiketiyle işaretlenir ve son teyit tarihi gösterilir.
Dört regülasyondan hangileri sizi bağlıyor?
Ürün gruplarınızı birlikte tarayalım. Görüşmenin sonunda hangi regülasyonun hangi ürününüzü hangi tarihte kapsadığını gösteren yazılı bir özet sizde kalır.
- Ürün grubunuza özel yükümlülük listesi
- Tedarikçi veri toplama planı
- CBAM için varsayılan-gerçek fark tahmini
Bununla birlikte okunur
CBAM nedir ve nasıl uyum sağlanır?
CBAM, AB'ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerin gömülü emisyonlarını fiyatlandırır. Kesin dönem 1 Ocak 2026'da başladı. Gerçek tesis verisi sunmak, varsayılan değerin üzerindeki maliyet…
Devamını oku TEKNİK REHBERGS1 Digital Link ve DPP kimliği
Pasaportun kimliği standart değilse, pasaport da uzun ömürlü değildir. GS1 Digital Link'in nasıl çalıştığı, neden fiilî standart olduğu ve kimlik seçiminin geri döndürülemez sonuçları.
Devamını oku SEKTÖR REHBERİBatarya Pasaportu rehberi: 18 Şubat 2027 zorunluluğu
Batarya pasaportu, tarihi kesinleşmiş tek DPP uygulaması. Hangi bataryaları kapsıyor, hangi veriler isteniyor, hazırlık ne kadar sürer?
Devamını okuHangi yükümlülüğün sizi bağladığını 30 dakikada netleştirelim.
Ürün grubunuzu ve ihracat pazarlarınızı konuşalım; size hangi tarihlerin geçerli olduğunu ve verinin nereden toplanacağını çıkaralım.
- Ürün grubunuza özel yükümlülük listesi
- Tedarikçi veri toplama planı
- CBAM için varsayılan-gerçek fark tahmini