7201 GTIP kodu CBAM kapsamında mı? Pik demir ve dökme demir
7201 pozisyonu CBAM kapsamındadır. Hangi verinin toplanması gerektiği, emisyonu neyin belirlediği ve varsayılan değere düşmenin maliyeti.
7201 GTIP pozisyonundaki ürünler CBAM kapsamındadır. Pik demir ve dökme demir AB’ye ihraç edildiğinde gömülü emisyon beyanı gerekir. Bu sayfada bu pozisyon için hangi verinin toplanması gerektiğini, emisyonu neyin belirlediğini ve varsayılan değere düşmenin ne anlama geldiğini bulacaksınız.
7201 tam olarak neyi kapsıyor?
Pik demir ve dökme demir (külçe, blok veya diğer birincil formlarda).
Yüksek fırın çıktısıdır ve çelik zincirinin en karbon yoğun ürünüdür. Kok kömürü indirgeyici olarak kullanıldığı için doğrudan salım, hurda temelli rotanın kat kat üzerindedir.
Mevzuat metni İngilizce yayımlandığı için kaynak tanımı da vermek gerekiyor: Pig iron and spiegeleisen in pigs, blocks or other primary forms. Gümrük beyanınızdaki tanımla bu ifadenin örtüştüğünü doğrulamak, kapsam tartışmalarının büyük kısmını baştan çözer.
Bu pozisyonu kim satın alıyor?
Alıcı profili: entegre çelik tesisleri ve döküm fabrikaları. Pik demir zincirin başındaki üründür ve alıcısı onu ergiterek başka bir ürüne dönüştürür.
En sık hata: kok tüketimini yalnızca yakıt olarak saymak. Yüksek fırında kok hem yakıt hem indirgeyicidir; karbon doğrudan kimyasal sürece girer ve salım bu yüzden yakıt hesabından yüksek çıkar.
Emisyon nereden geliyor?
Bu grup zincirin en başında yer alır ve kendisi bir öncül maddedir. Emisyonun büyük kısmı indirgeme aşamasında, yani demir oksidin metalik demire dönüştürülmesi sırasında ortaya çıkar. Yüksek fırında bu iş kokla yapılır ve karbon doğrudan sürece girer; doğal gaz temelli doğrudan indirgemede ise salım belirgin biçimde daha düşüktür.
Bu üründe emisyon yoğunluğunu belirleyen etkenler
- İndirgeyici seçimi: kok kömürü mü, doğal gaz mı
- Cevherin demir içeriği ve zenginleştirme derecesi
- Sinterleme ve peletleme aşamasının enerji tüketimi
- Fırın verimliliği ve ısı geri kazanımı
Hangi veriyi toplamanız gerekiyor?
Bu ürün ailesi için beyan hazırlarken aşağıdaki veri noktaları gerekir. Listeyi tedarikçi görüşmelerinde de kullanabilirsiniz; sizden istenecek olan büyük ölçüde aynı.
En sık atlanan nokta üretim miktarıdır. Emisyon verisi tek başına yeterli değildir; ton başına değer üretebilmek için üretim miktarının aynı dönem ve aynı sınırlar için kayıtlı olması gerekir. Enerji verisi aylık, üretim verisi vardiya bazında tutulduğunda ikisini eşleştirmek beklenenden zor oluyor.
Öncül madde ilişkisi
Bu ürünler zincirin başında olduğu için genellikle kendileri öncül madde sayılır. Sonraki tüm çelik ürünlerinin gömülü emisyonu buradan devralınır.
CBAM hesabında bir ürünün gömülü emisyonu, üretiminde kullanılan girdilerin emisyonunu da içerir. Girdi tedarikçiniz beyan vermezse o kalem için varsayılan değer uygulanır ve bu, sizin tesisinizin ne kadar verimli çalıştığından bağımsız olarak toplamı yukarı çeker.
Varsayılan değere düşerseniz ne olur?
Gerçek emisyon verisi sunulmadığında Komisyon’un belirlediği varsayılan değerler uygulanır. Bu değerler ihtiyatlı, yani yüksek belirlenmiştir; amaç gerçek veri toplamayı teşvik etmektir.
Pratik sonucu şu: verimli çalışan bir tesis, veri sunmadığı için verimsiz bir tesisle aynı muameleyi görür. Aradaki fark doğrudan maliyettir ve bu maliyet fiyat pazarlığında size yansır. Türkiye’deki üreticinin yapısal avantajı olan hurda temelli üretim, tam da belgelenmediği için görünmez hâle gelir.
Bu üründe emisyonu düşürmenin gerçekçi yolları
Doğal gaz temelli doğrudan indirgemeye geçiş en büyük etkiyi yaratır ancak tesis düzeyinde yatırım gerektirir. Kısa vadede ısı geri kazanımı ve cevher kalitesinin yükseltilmesi ölçülebilir iyileşme sağlar.
Türkiye ihracatı açısından durum
Türkiye çelik üretiminin ağırlığı hurda temelli elektrik ark ocağındadır, bu yüzden birincil girdi ihracatı sınırlıdır. Buna karşılık entegre tesislerin girdi tarafında bu kalemler ithal edilir ve ithal girdinin emisyonu nihai ürüne taşınır.
Bu pozisyon için ne yapmalısınız?
Gümrük kodunuzu doğrulayın
Beyannamenizdeki kodun bu pozisyona girdiğini gümrük müşavirinizle teyit edin. Aynı fabrikadan çıkan iki üründen biri kapsamda, diğeri kapsam dışı olabilir.
Girdi tedarikçinizden beyan isteyin
Öncül maddenin emisyon beyanı olmadan hesabınız tamamlanmaz. Tedarikçinizin bunu sağlayıp sağlayamadığını erken öğrenmek, sonradan alternatif aramaktan ucuz.
Enerji ve üretim verisini eşleştirin
Aynı dönem, aynı sınırlar. Bu eşleştirme yapılmadan ton başına değer üretilemez.
Yöntemi yazılı hâle getirin
Hangi sınırların çizildiği ve verinin nasıl paylaştırıldığı belgelenmelidir. Doğrulama aşamasında sorulan ilk şey budur.
017201 kodlu ürünüm CBAM kapsamında mı?
Evet. 7201 pozisyonu CBAM Tüzüğü Ek I listesinde yer alır ve AB’ye ithalatında gömülü emisyon beyanı gerekir. Ancak beyan yükümlülüğü hukuken AB’deki ithalatçıya aittir; sizden istenen, o beyanı mümkün kılacak veriyi sağlamaktır.
02Yükümlülük bende mi, alıcımda mı?
Hukuki yükümlülük AB’deki yetkili beyan sahibindedir, yani ithalatçıda. Türkiye’deki ihracatçı doğrudan beyan vermez. Buna karşılık ithalatçı beyanı ancak sizin sağlayacağınız veriyle doldurabilir; veri gelmezse varsayılan değer uygulanır ve maliyet artar. Bu maliyet fiyat görüşmesinde tedarikçiye yansır.
03Bu üründe emisyonu en çok ne belirliyor?
Çelik üretim zincirinin başındaki ürünler: cevher, sünger demir ve pik demir. Bu ailede birinci sırada gelen etken: İndirgeyici seçimi: kok kömürü mü, doğal gaz mı.
04Gerçek veri yerine varsayılan değer kullanmak serbest mi?
Serbest, ancak pahalı. Varsayılan değerler ihtiyatlı belirlendiği için gerçek performansınızın üzerinde çıkar. Verimli çalışan bir tesis, veri sunmadığında verimsiz bir tesisle aynı muameleyi görür ve aradaki fark doğrudan maliyete dönüşür.
05Hangi tarihten itibaren geçerli?
CBAM geçiş dönemi 1 Ekim 2023’te yalnızca raporlama yükümlülüğüyle başladı. Mali yükümlülüğün doğduğu kesin dönem ve ilk beyan tarihleri için güncel takvimi mevzuat takvimi sayfasında tutuyoruz; kesinleşmemiş tarihleri orada açıkça gösterge olarak işaretliyoruz.
Aynı üründe kullanılan diğer pozisyonlar
Demir cevheri ve birincil girdiler ailesindeki diğer kodlar aşağıda. Ürün portföyünüzde birden fazlası bulunuyorsa her biri için ayrı beyan gerekir.
- 2601 12 00 — Aglomere edilmiş demir cevherleri ve konsantreleri
- 7203 pozisyonu: Demir cevherinin doğrudan indirgenmesiyle elde edilen demirli
Kapsamın tamamı ve hesaplama mantığı için CBAM rehberine, yürürlük tarihleri için mevzuat takvimine bakabilirsiniz. Ürün grubunuza özel değerlendirme isterseniz durum tespiti yapıyoruz.
Bununla birlikte okunur
Çelik üreticileri için AB uyum rehberi
Çelik, hem CBAM kapsamında hem ESPR öncelikli ürün grubunda. CBAM yükümlülüğü şu anda işliyor; DPP hazırlığı ise delege akt beklenmeden başlamalı.
Devamını oku ÇELİK × CBAMÇelik ihracatçıları için CBAM uyumu
Çelikte CBAM yükümlülüğü şu anda işliyor. Gömülü emisyonun üç bileşeni, hangi verinin nereden toplandığı ve gerçek veri ile varsayılan değer arasındaki farkın nereden doğduğu.
Devamını oku MEVZUAT REHBERİCBAM nedir ve nasıl uyum sağlanır?
CBAM, AB'ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerin gömülü emisyonlarını fiyatlandırır. Kesin dönem 1 Ocak 2026'da başladı. Gerçek tesis verisi sunmak, varsayılan değerin üzerindeki maliyet…
Devamını okuHangi yükümlülüğün sizi bağladığını 30 dakikada netleştirelim.
Ürün grubunuzu ve ihracat pazarlarınızı konuşalım; size hangi tarihlerin geçerli olduğunu ve verinin nereden toplanacağını çıkaralım.
- Ürün grubunuza özel yükümlülük listesi
- Tedarikçi veri toplama planı
- CBAM için varsayılan-gerçek fark tahmini