İçeriğe geç
CBAM sertifika satışları başlıyor 1 Şub 2027 129 gün kaldı Takvimin tamamı →
GTIP KODU Ref 2023/956

7302 GTIP kodu CBAM kapsamında mı? Demir veya çelikten demiryolu ve tramvay hattı malzemesi

7302 pozisyonu CBAM kapsamındadır. Hangi verinin toplanması gerektiği, emisyonu neyin belirlediği ve varsayılan değere düşmenin maliyeti.

Son teyit 5 Ağu 2026 Kaynak EUR-Lex 2023/956 Okuma 5 dk

7302 GTIP pozisyonundaki ürünler CBAM kapsamındadır. Demir veya çelikten demiryolu ve tramvay hattı malzemesi AB’ye ihraç edildiğinde gömülü emisyon beyanı gerekir. Bu sayfada bu pozisyon için hangi verinin toplanması gerektiğini, emisyonu neyin belirlediğini ve varsayılan değere düşmenin ne anlama geldiğini bulacaksınız.

KÜNYECBAM EK I
GTIP / CN kodu7302
Eşya tanımıDemir veya çelikten demiryolu ve tramvay hattı malzemesi (raylar, makas dilleri, travers ve bağlantı parçaları)
CBAM kapsamıKapsamda
Ürün ailesiYapı elemanları ve konstrüksiyon
Sera gazıKarbondioksit
Dayanak(AB) 2023/956 sayılı Tüzük, Ek I

7302 tam olarak neyi kapsıyor?

Demir veya çelikten demiryolu ve tramvay hattı malzemesi (raylar, makas dilleri, travers ve bağlantı parçaları).

Ray ve hat malzemesi kamu altyapı projelerine girer. Bu ihalelerde gömülü karbon kriteri CBAM’den önce de uygulanıyordu, dolayısıyla sektör beyan pratiğine görece hazırdır.

Mevzuat metni İngilizce yayımlandığı için kaynak tanımı da vermek gerekiyor: Railway or tramway track construction material of iron or steel. Gümrük beyanınızdaki tanımla bu ifadenin örtüştüğünü doğrulamak, kapsam tartışmalarının büyük kısmını baştan çözer.

Bu pozisyonu kim satın alıyor?

Alıcı profili: demiryolu altyapı idareleri ve raylı sistem müteahhitleri. Kamu alımı ağırlıklı olduğu için gömülü karbon kriteri ihale şartnamesinde CBAM’den önce de yer alıyordu.

7302 POZİSYONUNDA SIK YAPILAN HATA

En sık hata: ray ve bağlantı malzemesini tek kalemde beyan etmek. Ray hadde ürünüdür, bağlantı parçaları ise dövme veya döküm. Üretim rotaları farklı olduğu için ayrı hesaplanmaları gerekir.

Emisyon nereden geliyor?

Bu ailedeki ürünler ağırlıklı olarak yarı mamul ve profillerden imal edilir. Kendi üretim aşamaları kesme, delme, kaynak ve montajdan oluşur; bunların enerji tüketimi girdiye kıyasla düşüktür. Emisyonun neredeyse tamamı kullanılan çelikten gelir.

Bu üründe emisyon yoğunluğunu belirleyen etkenler

  • Kullanılan profil ve levhanın gömülü emisyonu
  • Kaynak işlemlerinin elektrik tüketimi
  • Yüzey işlem ve boyama süreçleri
  • Fire oranı: kesim planı verimi

Öncül madde ilişkisi

Öncül madde payı çok yüksek. Bu, ailedeki firmaları çelik tedarikçilerinin beyanına neredeyse tamamen bağımlı kılar; kendi tesisinizde ölçtüğünüz enerji toplamın küçük bir dilimidir.

ÖNCÜL MADDE NE DEMEK?

CBAM hesabında bir ürünün gömülü emisyonu, üretiminde kullanılan girdilerin emisyonunu da içerir. Girdi tedarikçiniz beyan vermezse o kalem için varsayılan değer uygulanır ve bu, sizin tesisinizin ne kadar verimli çalıştığından bağımsız olarak toplamı yukarı çeker.

Hangi veriyi toplamanız gerekiyor?

Bu ürün ailesi için beyan hazırlarken aşağıdaki veri noktaları gerekir. Listeyi tedarikçi görüşmelerinde de kullanabilirsiniz; sizden istenecek olan büyük ölçüde aynı.

VERİ NOKTALARIYAPı ELEMANLARı VE KONSTRüKSIYON

01Kullanılan her çelik kaleminin tedarikçi emisyon beyanı

02Kesim fire oranı

03Kaynak ve yüzey işlem enerjisi

04Proje veya ürün bazında çelik tüketimi

En sık atlanan nokta üretim miktarıdır. Emisyon verisi tek başına yeterli değildir; ton başına değer üretebilmek için üretim miktarının aynı dönem ve aynı sınırlar için kayıtlı olması gerekir. Enerji verisi aylık, üretim verisi vardiya bazında tutulduğunda ikisini eşleştirmek beklenenden zor oluyor.

Varsayılan değere düşerseniz ne olur?

Gerçek emisyon verisi sunulmadığında Komisyon’un belirlediği varsayılan değerler uygulanır. Bu değerler ihtiyatlı, yani yüksek belirlenmiştir; amaç gerçek veri toplamayı teşvik etmektir.

Pratik sonucu şu: verimli çalışan bir tesis, veri sunmadığı için verimsiz bir tesisle aynı muameleyi görür. Aradaki fark doğrudan maliyettir ve bu maliyet fiyat pazarlığında size yansır. Türkiye’deki üreticinin yapısal avantajı olan hurda temelli üretim, tam da belgelenmediği için görünmez hâle gelir.

Bu üründe emisyonu düşürmenin gerçekçi yolları

Kesim planı optimizasyonuyla fireyi düşürmek doğrudan emisyonu düşürür, çünkü daha az çelik daha az gömülü karbon demektir. Düşük emisyonlu çelik tedarikçisi seçmek ikinci ve daha büyük kaldıraç.

Türkiye ihracatı açısından durum

Çelik konstrüksiyon ve yapı elemanları ihracatı AB inşaat projelerine yönelik. Kamu ihalelerinde gömülü karbon şartı yaygınlaştıkça bu ailede beyan talebi hızla arttı.

Bu pozisyon için ne yapmalısınız?

ADIM 01

Gümrük kodunuzu doğrulayın

Beyannamenizdeki kodun bu pozisyona girdiğini gümrük müşavirinizle teyit edin. Aynı fabrikadan çıkan iki üründen biri kapsamda, diğeri kapsam dışı olabilir.

ADIM 02

Girdi tedarikçinizden beyan isteyin

Öncül maddenin emisyon beyanı olmadan hesabınız tamamlanmaz. Tedarikçinizin bunu sağlayıp sağlayamadığını erken öğrenmek, sonradan alternatif aramaktan ucuz.

ADIM 03

Enerji ve üretim verisini eşleştirin

Aynı dönem, aynı sınırlar. Bu eşleştirme yapılmadan ton başına değer üretilemez.

ADIM 04

Yöntemi yazılı hâle getirin

Hangi sınırların çizildiği ve verinin nasıl paylaştırıldığı belgelenmelidir. Doğrulama aşamasında sorulan ilk şey budur.

017302 kodlu ürünüm CBAM kapsamında mı?

Evet. 7302 pozisyonu CBAM Tüzüğü Ek I listesinde yer alır ve AB’ye ithalatında gömülü emisyon beyanı gerekir. Ancak beyan yükümlülüğü hukuken AB’deki ithalatçıya aittir; sizden istenen, o beyanı mümkün kılacak veriyi sağlamaktır.

02Yükümlülük bende mi, alıcımda mı?

Hukuki yükümlülük AB’deki yetkili beyan sahibindedir, yani ithalatçıda. Türkiye’deki ihracatçı doğrudan beyan vermez. Buna karşılık ithalatçı beyanı ancak sizin sağlayacağınız veriyle doldurabilir; veri gelmezse varsayılan değer uygulanır ve maliyet artar. Bu maliyet fiyat görüşmesinde tedarikçiye yansır.

03Bu üründe emisyonu en çok ne belirliyor?

Palplanş, ray malzemesi ve çelik konstrüksiyon parçaları. Bu ailede birinci sırada gelen etken: kullanılan profil ve levhanın gömülü emisyonu.

04Gerçek veri yerine varsayılan değer kullanmak serbest mi?

Serbest, ancak pahalı. Varsayılan değerler ihtiyatlı belirlendiği için gerçek performansınızın üzerinde çıkar. Verimli çalışan bir tesis, veri sunmadığında verimsiz bir tesisle aynı muameleyi görür ve aradaki fark doğrudan maliyete dönüşür.

05Hangi tarihten itibaren geçerli?

CBAM geçiş dönemi 1 Ekim 2023’te yalnızca raporlama yükümlülüğüyle başladı. Mali yükümlülüğün doğduğu kesin dönem ve ilk beyan tarihleri için güncel takvimi mevzuat takvimi sayfasında tutuyoruz; kesinleşmemiş tarihleri orada açıkça gösterge olarak işaretliyoruz.

Aynı üründe kullanılan diğer pozisyonlar

Yapı elemanları ve konstrüksiyon ailesindeki diğer kodlar aşağıda. Ürün portföyünüzde birden fazlası bulunuyorsa her biri için ayrı beyan gerekir.

Kapsamın tamamı ve hesaplama mantığı için CBAM rehberine, yürürlük tarihleri için mevzuat takvimine bakabilirsiniz. Ürün grubunuza özel değerlendirme isterseniz durum tespiti yapıyoruz.

Sonraki adım

Hangi yükümlülüğün sizi bağladığını 30 dakikada netleştirelim.

Ürün grubunuzu ve ihracat pazarlarınızı konuşalım; size hangi tarihlerin geçerli olduğunu ve verinin nereden toplanacağını çıkaralım.

  • Ürün grubunuza özel yükümlülük listesi
  • Tedarikçi veri toplama planı
  • CBAM için varsayılan-gerçek fark tahmini